Đỗ Ngọc Diệp — CEO (tổng giám đốc) Natunest, xây hệ thống 500 người bán hàng độc lập, doanh thu 3 tỷ đồng/tháng.
Có một câu hỏi tôi nhận được nhiều nhất mỗi khi ai đó chuẩn bị mở một cửa hàng.
Không phải “bán cái gì”. Không phải “lấy vốn ở đâu”.
Mà là: “Chị ơi, đặt tên sao cho khách nhớ?”
Tôi hiểu vì sao họ lo. Sản phẩm có thể đổi, bao bì có thể sửa, nhưng cái tên thì đi theo bạn nhiều năm. Nó là thứ khách hàng gọi khi nhắc đến bạn, gõ khi tìm bạn, và nhớ khi họ muốn mua lần thứ hai. Cách đặt tên thương hiệu vì thế không phải là chọn một từ cho đẹp. Đó là đặt viên gạch đầu tiên cho mọi thứ bạn xây về sau.
Tôi là Đỗ Ngọc Diệp, người xây thương hiệu yến sào Natunest từ con số 0. Dưới đây là cách tôi chọn một cái tên, và cách bạn có thể tự làm.
Cái tên là tài sản đầu tiên bạn xây
Hãy hình dung cái tên như một chiếc móc trong đầu khách hàng.
Mỗi lần họ nghe, thấy, gõ cái tên đó, chiếc móc đóng sâu thêm một chút. Đến ngày họ cần, họ nghĩ ngay đến bạn.
Nhưng nếu cái tên khó đọc, khó viết, na ná người khác, thì chiếc móc không bao giờ bám được. Bạn trả tiền quảng cáo để đưa tên vào đầu khách, rồi nó trượt ra ngay hôm sau.
Một cái tên tốt giúp bạn tiết kiệm rất nhiều tiền marketing (tiếp thị) về sau. Một cái tên tệ bắt bạn trả tiền mãi mà vẫn không ai nhớ.
Chọn tên là việc làm một lần, nhưng sống với nó nhiều năm. Hãy chậm lại ở bước này.
Năm nguyên tắc trong cách đặt tên thương hiệu dễ nhớ
Sau nhiều năm làm nghề, tôi rút gọn cách đặt tên thương hiệu vào năm nguyên tắc. Cái tên không cần đủ cả năm, nhưng càng đủ càng khỏe.
Ngắn.
Dễ đọc.
Dễ nhớ.
Gợi liên tưởng.
Chưa ai dùng.
Tôi nói kỹ từng cái.
Ngắn. Tên càng ít âm tiết càng dễ nằm lại trong trí nhớ. Hai đến ba âm tiết là vùng đẹp. Bạn thử đọc to cái tên lên; nếu phải lấy hơi giữa chừng, nó dài quá.
Dễ đọc. Một người nghe qua điện thoại có viết đúng tên bạn không? Nếu họ phải hỏi lại “đánh vần giúp em”, bạn đang mất khách ngay ở lời giới thiệu. Tên dễ đọc thì dễ được truyền miệng, mà truyền miệng là kênh bán hàng rẻ nhất.
Dễ nhớ. Não người nhớ hình ảnh và cảm xúc, không nhớ chuỗi ký tự vô nghĩa. Cái tên gợi được một hình ảnh trong đầu sẽ ở lại lâu hơn.
Gợi liên tưởng. Tên tốt nói khẽ cho khách biết bạn là ai, bạn thuộc về thế giới nào. Không cần mô tả trần trụi, chỉ cần một hơi hướng.
Chưa ai dùng. Đây là nguyên tắc nhiều người bỏ qua rồi trả giá. Một cái tên hay mà đã có người đăng ký nhãn hiệu (bảo hộ tên về mặt pháp lý), hoặc đã kín tên miền (tên miền là địa chỉ website), thì coi như bạn không thực sự sở hữu nó.
Ba hướng đặt tên: mô tả, ghép từ, tên riêng
Khi bí, bạn không cần ngồi chờ cảm hứng. Có ba hướng đi rõ ràng để bắt đầu.
Hướng thứ nhất là tên mô tả. Bạn lấy chính thứ mình bán làm tên, hoặc lấy lợi ích cốt lõi. Kiểu như “Nhà Sạch”, “Cơm Tấm Ngon”. Ưu điểm: khách hiểu ngay bạn bán gì. Nhược điểm: khó khác biệt, khó lớn, vì hàng trăm người khác cũng mô tả giống bạn.
Hướng thứ hai là ghép từ. Bạn lấy hai mảnh có nghĩa ghép lại thành một từ mới của riêng mình. Cách này cho bạn một cái tên độc nhất mà vẫn mang ý nghĩa. Natunest của tôi đi hướng này, tôi sẽ kể ở phần sau.
Hướng thứ ba là tên riêng. Bạn lấy tên người sáng lập, hoặc một cái tên mang tính cá nhân. Hướng này gắn thương hiệu với con người thật, tạo cảm giác tin cậy và có câu chuyện. Nếu bạn đang đồng thời xây dựng thương hiệu cá nhân, đây là hướng đáng cân nhắc, vì tên bạn và tên thương hiệu bổ trợ cho nhau.
Không có hướng nào đúng tuyệt đối, chỉ có hướng hợp với bạn lúc này.
Những sai lầm khiến khách quên bạn trong năm giây
Tôi thấy đi thấy lại vài lỗi. Chúng không phá bạn ngay hôm nay, nhưng bào mòn bạn từng ngày.
Đặt tên quá khó đọc. Chủ shop mê một cái tên ngoại lai, viết lạ, đọc trẹo lưỡi. Chủ thấy sang. Khách thấy mệt. Khách không mua thứ họ không gọi được tên.
Đặt tên na ná đối thủ. Thấy một thương hiệu đang bán chạy, nhiều người đặt tên hao hao để ăn theo. Kết quả: bạn đổ công sức quảng cáo, khách lại tưởng là thương hiệu kia, và mọi nỗ lực của bạn chảy sang túi người khác. Chưa kể rủi ro pháp lý khi tên bạn đụng nhãn hiệu đã được bảo hộ.
Đặt tên quá dài, quá kêu. Tên ghép năm sáu chữ, thêm cả tính từ hoa mỹ. Đọc thì oai, nhớ thì không. Rồi khách tự rút gọn tên bạn theo cách của họ.
Đặt tên bó chân mình. Bạn bán trà, đặt tên gắn chặt chữ “trà”. Ba năm sau bạn muốn bán thêm cà phê, bánh, đồ pha chế. Cái tên cũ níu bạn lại. Hãy chừa đường cho mình lớn.
Mỗi lỗi trên đều tránh được, nếu bạn kiểm tra kỹ trước khi in nó lên bảng hiệu.
Câu chuyện đằng sau cái tên Natunest
Tôi xây Natunest trong đại dịch, từ con số 0.
Lúc đó mảng du lịch, khách sạn tôi đang làm đóng cửa vì COVID. Tôi có 5 năm ở Viettel trước đó, đi từ giao dịch viên lên cửa hàng trưởng, nên tôi không lạ việc bắt đầu lại. Nhưng lần này tôi tự làm chủ. Và việc đầu tiên là chọn một cái tên tôi sẽ sống cùng nhiều năm.
Tôi bán yến sào. Yến là món quà của thiên nhiên, và tổ yến, theo đúng nghĩa đen, là một cái tổ. Tôi muốn cái tên vừa nói được nguồn gốc thiên nhiên, vừa gợi được sự ấm áp của một tổ ấm.
Đó là lúc Natunest ra đời.
Natu, lấy từ nature, nghĩa là thiên nhiên.
Nest, nghĩa là cái tổ, tổ ấm, tổ yến.
Ghép lại: một cái tổ đến từ thiên nhiên.
Cái tên đủ ngắn để đọc một hơi. Đủ lạ để không đụng ai. Đủ nghĩa để tôi kể được cả một câu chuyện thương hiệu từ nó. Mỗi lần giới thiệu, tôi không phải giải thích dài dòng; bản thân cái tên đã bán hàng giúp tôi một phần.
Từ cái tên đó, tôi xây lên hệ thống 500 người bán hàng độc lập, doanh thu 3 tỷ đồng mỗi tháng. Cái tên không tự làm ra con số đó. Nhưng nó là chiếc móc để mọi nỗ lực của tôi bám vào và cộng dồn.
Ba lớp kiểm tra trước khi bạn chốt tên
Bạn đã có vài cái tên ưng ý. Đừng in vội. Cho nó qua ba lớp lọc này.
Lớp một là gõ thử. Tìm cái tên trên Google và các sàn bán hàng. Đã có ai dùng chưa? Có trùng thương hiệu cùng ngành không? Nếu trang đầu đã đầy người khác, bạn rất khó chen vào.
Lớp hai là tên miền và mạng xã hội. Kiểm tra tên miền còn trống không, tên trên Facebook, TikTok, Instagram còn nhận không. Bạn muốn khách gõ một cái tên là ra đúng bạn.
Lớp ba là pháp lý. Tra cứu xem cái tên đã bị đăng ký nhãn hiệu chưa. Đây là bước dễ bị bỏ qua nhất, và tốn kém nhất khi bỏ qua. Bạn không muốn xây thương hiệu ba năm rồi nhận thư yêu cầu đổi tên.
Ba lớp này lấy của bạn một buổi chiều. Đổi lại, bạn tránh được cái giá phải làm lại từ đầu. Nếu bạn còn mơ hồ về nền tảng phía sau một cái tên, hãy đọc thêm về brand là gì để thấy cái tên chỉ là phần nổi của tảng băng.
Chốt một cái tên và bắt đầu
Sự thật là không có cái tên nào hoàn hảo tuyệt đối.
Có cái tên đủ tốt để bắt đầu, rồi bạn làm nó lớn bằng chất lượng và sự tử tế mỗi ngày. Một cái tên trung bình đi cùng sản phẩm tốt sẽ thắng một cái tên kêu mà rỗng.
Nếu hôm nay bạn đang bí, hãy làm đúng một việc. Viết ra mười cái tên theo ba hướng tôi vừa kể. Đọc to từng cái lên. Gạch đi những cái phải lấy hơi giữa chừng hoặc phải đánh vần. Ba cái còn lại, cho qua ba lớp kiểm tra. Bạn sẽ có câu trả lời.
Cách đặt tên thương hiệu, rút lại, chỉ là vậy: chọn một cái tên ngắn, dễ đọc, có nghĩa, chưa ai dùng, rồi dồn sức làm cho nó đáng nhớ.
Nếu bài này giúp được bạn, hãy theo dõi tôi để đọc thêm những bài tôi viết về xây thương hiệu và bán hàng từ hành trình thật của mình — những gì tôi đã làm, đã sai, và đã sửa.
Câu Hỏi Thường Gặp
Cách đặt tên thương hiệu nên bắt đầu từ đâu?
Bắt đầu từ việc viết ra thật nhiều tên theo ba hướng: tên mô tả, tên ghép từ, và tên riêng. Đừng chờ cảm hứng. Cứ viết mười cái, đọc to lên, rồi gạch dần những cái khó đọc, khó nhớ. Cái tên tốt thường lộ ra sau khi bạn loại đủ những cái dở.
Tên thương hiệu nên dài bao nhiêu là vừa?
Hai đến ba âm tiết là vùng đẹp. Bạn đọc to cái tên lên, nếu phải lấy hơi giữa chừng thì nó đã dài quá. Tên càng ngắn càng dễ nằm lại trong trí nhớ và dễ được truyền miệng.
Có bắt buộc đăng ký nhãn hiệu cho tên thương hiệu không?
Rất nên. Đăng ký nhãn hiệu là cách bảo hộ cái tên về mặt pháp lý, để không ai lấy được tài sản bạn dày công xây. Trước khi chốt, hãy tra cứu xem tên đã bị ai đăng ký chưa. Đây là bước dễ bỏ qua nhất, và tốn kém nhất khi bỏ qua.
Đặt tên bằng tiếng Việt hay tiếng nước ngoài tốt hơn?
Không có đáp án cố định. Điều quan trọng là khách hàng của bạn có đọc đúng, viết đúng, nhớ đúng cái tên đó không. Một cái tên nước ngoài mà khách trẹo lưỡi thì thua một cái tên thuần Việt dễ gọi. Hãy chọn theo tai của khách, đừng chọn theo mắt của bạn.
Về tác giả
Đỗ Ngọc Diệp — CEO thương hiệu yến sào Natunest. Tôi xây hệ thống 500 người bán hàng độc lập, doanh thu 3 tỷ đồng mỗi tháng, đi lên từ con số 0 trong đại dịch; song song điều hành một công ty nhân sự 30 người. Trước Natunest, tôi có 5 năm ở Viettel — từ giao dịch viên lên cửa hàng trưởng — rồi rẽ sang mảng du lịch, khách sạn đóng cửa vì COVID. Chuyên môn của tôi: xây hệ thống kinh doanh, quản lý đội bán hàng, marketing nội dung, xây thương hiệu, và ứng dụng AI vào kinh doanh.