Đỗ Ngọc Diệp — CEO (tổng giám đốc) Natunest, xây hệ thống 500 người bán hàng độc lập, doanh thu 3 tỷ đồng/tháng.
Có một bài đăng của tôi từng được hơn hai nghìn lượt thích. Tôi vui lắm. Tôi tưởng mình vừa làm được điều gì đó lớn lao.
Rồi tôi mở hộp tin nhắn. Trống trơn. Không một ai hỏi mua.
Tháng sau, tôi đăng một câu chuyện ngắn về người mẹ đầu tiên mua yến của tôi cho con gái ốm. Bài đó chỉ hơn một trăm like. Nhưng dưới phần bình luận có hơn hai mươi người mẹ kể chuyện con mình. Bốn người trong số đó nhắn tin đặt hàng ngay tối hôm ấy.
Ngày đó tôi mới hiểu ra một điều. Cách tăng tương tác Facebook không phải là chạy theo con số cho đẹp mặt. Mà là làm sao để đúng người, những người thật sự quan tâm, dừng lại, đọc hết, rồi lên tiếng. Bài viết này tôi kể cho bạn cách tôi làm điều đó, hoàn toàn miễn phí, không chạy một đồng quảng cáo nào.
Tương tác thật khác tương tác ảo ở chỗ nào
Bạn có thể mua một nghìn like trong năm phút. Vài chục nghìn đồng là xong.
Nhưng một nghìn like đó không mở ví. Không nhắn tin. Không giới thiệu bạn cho người thân của họ. Chúng chỉ là những con số nằm im, đẹp trên màn hình, chết trong doanh thu.
Tôi gọi đó là tương tác ảo. Nó cho bạn cảm giác thành công mà không cho bạn một đồng nào.
Tương tác thật thì khác. Đó là một người mẹ để lại bình luận hỏi “yến này cho bé ba tuổi được chưa chị”. Đó là một chị bán hàng thẻ (lưu bài để đọc lại sau) bài viết của bạn để tối về đọc kỹ. Đó là một người bạn cũ nhắn riêng “cho mình xin bảng giá”.
Xây Natunest từ con số 0 lên hệ thống 500 người bán hàng, tôi chưa từng đặt mục tiêu là số like. Tôi đặt mục tiêu là số người thật lên tiếng. Bởi vì một bình luận thật của một khách quan tâm đáng giá hơn cả nghìn like mua về. Cái like không nuôi được ai. Cái bình luận thì mở ra một cuộc trò chuyện, mà mọi đơn hàng đều bắt đầu từ một cuộc trò chuyện.
Bạn hãy ghi nhớ điều này trước khi làm bất cứ điều gì tôi nói bên dưới. Chúng ta không câu số. Chúng ta gọi đúng người ra khỏi đám đông.
Đăng đúng giờ khách của bạn đang online
Nội dung hay mà đăng sai giờ thì giống như mở cửa hàng lúc ba giờ sáng. Hàng đẹp, giá tốt, mà đường phố vắng tanh.
Nhiều người đăng bài vào lúc họ rảnh. Buổi trưa tranh thủ, hoặc lúc nào nhớ ra thì đăng. Đó là đăng theo giờ của bạn, không phải giờ của khách.
Khách của tôi phần lớn là các mẹ, các chị nội trợ, các chị bán hàng online. Tôi để ý họ cầm điện thoại nhiều nhất vào ba khung giờ. Sáng sớm khi vừa ngủ dậy, còn nằm trên giường lướt một vòng. Giữa trưa lúc con ngủ, được yên tĩnh mươi phút. Và buổi tối sau chín giờ, khi việc nhà đã xong, con đã ngủ, họ mới thật sự thảnh thơi để đọc một bài dài.
Bạn đừng tin lời tôi. Hãy tự tìm giờ của khách bạn.
Facebook có một mục tên là Thông tin chi tiết (Insights, phần thống kê trang). Vào đó, bạn sẽ thấy đúng khung giờ người theo dõi mình online đông nhất. Con số đó là của riêng bạn, không ai giống ai. Một shop bán đồ công sở có giờ vàng khác hẳn một shop bán đồ cho mẹ và bé.
Tìm ra ba khung giờ đông nhất. Rồi kiên trì đăng vào đó trong hai tuần. Bạn sẽ thấy cùng một nội dung mà lượng người đọc chênh nhau rất xa, chỉ vì bạn gõ cửa đúng lúc họ đang ở nhà.
Viết nội dung chạm được người ta, đừng viết cho có
Một bài đăng được tương tác khi nó làm được một trong hai việc. Hoặc nó có ích thật. Hoặc nó chạm vào cảm xúc thật.
Có ích nghĩa là người đọc xong thấy mình khôn ra một chút, làm được một việc gì đó. Một mẹo bảo quản yến khỏi mốc. Một cách phân biệt yến thật yến giả. Một công thức chưng yến cho người mới. Đọc xong họ muốn lưu lại, muốn gửi cho mẹ, cho chị gái.
Chạm cảm xúc nghĩa là bạn nói trúng một điều họ đang nghĩ mà chưa nói ra. Nỗi lo con biếng ăn. Cảm giác có lỗi vì cả tuần không nấu được bữa tử tế cho ba mẹ. Niềm vui nhỏ khi thấy người mình thương khỏe lại.
Điều tôi muốn bạn tránh là loại bài ở giữa. Không có ích, cũng không chạm. Kiểu “Yến sào Natunest giá tốt, inbox ngay”. Loại bài đó không sai, nhưng nó câm. Nó không cho người ta một lý do nào để dừng ngón tay lại.
Muốn viết được nội dung có sức nặng như vậy, bạn cần học cách đặt câu chữ sao cho người lạ cũng thấy mình trong đó. Tôi đã viết riêng một bài về cách viết content bán hàng thu hút mà không cần rao giá, bạn đọc thêm để có bộ khung viết cho chắc tay.
Đặt một câu hỏi để mời người ta lên tiếng
Đây là kỹ thuật đơn giản nhất mà ít người làm.
Con người ngại bắt chuyện trước. Trên Facebook cũng vậy. Nhiều người đọc bài của bạn, gật gù, đồng ý, nhưng rồi lướt đi vì chẳng có cái cớ nào để dừng lại và gõ chữ.
Việc của bạn là cho họ cái cớ đó.
Cuối mỗi bài, thay vì kết bằng một câu chào chung chung, hãy hỏi một câu mà ai cũng trả lời được trong ba giây. Đừng hỏi khó. Đừng bắt người ta suy nghĩ.
Nhà bạn có ai hay ốm vặt lúc giao mùa không.
Bé nhà bạn mấy tuổi rồi.
Bạn hay chưng yến với táo đỏ hay hạt sen.
Ba mẹ bạn ở gần hay ở xa.
Những câu hỏi này dễ đến mức người ta trả lời theo phản xạ. Mà một khi họ đã gõ một chữ xuống dưới bài của bạn, thuật toán (hệ thống phân phối bài của Facebook) hiểu rằng bài này đáng để đẩy cho nhiều người hơn. Bình luận kéo thêm bình luận. Bài của bạn được đi xa hơn, hoàn toàn miễn phí.
Nhưng phần thắng thật nằm ở chỗ khác. Khi một người mẹ trả lời “bé nhà em hai tuổi hay ốm lắm chị”, bạn vừa nhận được một khách hàng tiềm năng tự bước ra khỏi đám đông và giơ tay. Bạn không phải đi tìm. Họ tự đến.
Kể chuyện thật thay vì rao bán
Người ta lướt qua quảng cáo. Nhưng người ta dừng lại vì một câu chuyện.
Đó là điều tôi học được đắt giá nhất trong suốt hành trình làm Natunest. Cả một tuần đăng bảng giá, đăng khuyến mãi, đăng ảnh sản phẩm bóng loáng, không bằng một câu chuyện thật kể đúng cách.
Câu chuyện không cần to tát. Nó chỉ cần thật.
Chuyện một khách hàng ban đầu nghi ngờ, chê đắt, rồi sau ba tháng quay lại cảm ơn vì mẹ chị ấy ăn ngủ tốt hơn. Chuyện chính bạn những ngày đầu đóng gói đơn hàng đến hai giờ sáng, dán từng cái tem bằng tay. Chuyện một lần bạn giao nhầm hàng và cách bạn sửa sai. Người ta tin một người biết kể cả cái sai của mình.
Khi bạn kể chuyện, người đọc không thấy bạn đang bán. Họ thấy một con người. Mà người ta mua hàng của con người, không mua hàng của một cái trang lạnh lẽo chỉ biết đăng giá.
Kể chuyện là cả một nghề, và nó có kỹ thuật hẳn hoi chứ không phải cứ thật là hay. Tôi có một bài hướng dẫn riêng về cách kể chuyện bán hàng chạm cảm xúc, trong đó tôi bóc từng bước để một câu chuyện đời thường trở thành một bài đăng khiến người ta phải nhắn tin cho bạn.
Trả lời mọi bình luận, đây mới là nơi bán hàng
Nhiều người coi bình luận là việc phụ. Đăng bài xong là hết trách nhiệm. Ai hỏi thì mai trả lời.
Tôi thì ngược lại. Với tôi, phần bình luận mới là nơi công việc thật sự bắt đầu.
Có ba lý do tôi trả lời từng bình luận một, kể cả những bình luận chỉ có một chữ.
Thứ nhất, mỗi câu trả lời của bạn là một lượt tương tác nữa cộng vào bài. Bạn bình luận đáp lại khách, thuật toán tính đó là bài đang sống, và đẩy nó đi xa thêm. Bạn vừa được thêm người đọc mà không mất đồng nào.
Thứ hai, tốc độ trả lời chính là bộ mặt dịch vụ của bạn. Một người lạ ghé qua, thấy dưới bài mọi câu hỏi đều được chủ shop trả lời tử tế, nhanh chóng, họ tin bạn ngay cả khi chưa mua. Ngược lại, một phần bình luận đầy câu hỏi bị bỏ rơi nói với người ta rằng mua xong sẽ chẳng ai chăm.
Thứ ba, và quan trọng nhất, phần lớn người ta hỏi công khai vì họ ngại nhắn riêng. Khi bạn trả lời chu đáo ngay dưới bài, không chỉ người hỏi đọc được. Cả trăm người đang lặng lẽ theo dõi cũng đọc. Bạn trả lời một người, mà thuyết phục được cả trăm người còn đang do dự.
Tôi từng chốt được đơn hàng lớn chỉ vì trả lời tử tế một câu hỏi tưởng như vu vơ dưới bài. Người hỏi không mua. Nhưng một người đọc thầm phía sau đã nhắn tin cho tôi, nói đúng một câu: “Thấy chị trả lời khách kỹ quá, em tin nên em đặt.”
Kiên trì mới là điều tạo ra khác biệt
Tôi sẽ thành thật với bạn một điều mà ít người nói.
Không có mẹo nào cho bạn tương tác cao ngay ngày mai. Cách tăng tương tác Facebook miễn phí và bền vững là làm đúng những việc nhỏ ở trên, mỗi ngày, trong nhiều tháng. Đăng đúng giờ. Viết chạm. Hỏi một câu. Kể một chuyện thật. Trả lời từng người.
Nghe thì đơn giản. Làm đều thì rất ít người chịu.
Tôi xây được hệ thống 500 người và doanh thu ba tỷ mỗi tháng đi lên từ số 0 giữa đại dịch, không phải nhờ một bài viral (bài lan truyền chóng mặt) nào cả. Mà nhờ hàng trăm bài đăng bình thường, làm đều tay, mỗi bài kéo về vài khách thật. Cộng dồn lại thành một hệ thống.
Vậy nên tôi khuyên bạn thế này. Bỏ hẳn ám ảnh về con số like. Từ tuần này, mỗi bài bạn đăng hãy tự hỏi đúng một câu: bài này có khiến một người khách thật muốn lên tiếng không. Nếu có, bạn đang đi đúng đường, dù like chỉ đếm trên đầu ngón tay.
Bạn hãy thử ngay bài đăng tiếp theo. Chọn giờ khách online, kể một chuyện thật ngắn thôi, và kết bằng một câu hỏi dễ trả lời. Rồi ngồi lại, trả lời từng người bước vào. Làm vậy mười bài liên tục, bạn sẽ thấy hộp tin nhắn của mình khác hẳn.
Nếu thấy bài này có ích, bạn cứ lưu lại và ghé đọc thêm những bài khác của tôi về bán hàng trên trang. Tôi viết từ những gì tôi đã tự tay làm, đúng sai đủ cả, để bạn đỡ phải trả giá như tôi từng trả.
Câu Hỏi Thường Gặp
Tăng tương tác Facebook có bắt buộc phải chạy quảng cáo không?
Không. Toàn bộ những gì tôi kể trong bài này đều miễn phí, không tốn một đồng quảng cáo. Quảng cáo giúp bạn đi nhanh hơn, nhưng nếu nội dung chưa khiến người thật lên tiếng thì đổ tiền vào chỉ là đốt tiền. Làm chắc phần miễn phí trước đã.
Bao lâu thì tương tác của tôi mới tăng?
Không có con số chung cho mọi người. Nhưng nếu bạn đăng đúng giờ, kể chuyện thật và trả lời từng bình luận đều đặn, thường sau khoảng mười bài bạn đã thấy hộp tin nhắn khác đi. Điều tạo ra khác biệt là làm đều tay trong nhiều tuần, không phải một bài may mắn.
Có nên mua like, mua tương tác cho nhanh không?
Đừng. Like mua về không mở ví, không nhắn tin, không giới thiệu bạn cho ai. Nó chỉ cho bạn cảm giác đông vui giả tạo, còn doanh thu vẫn bằng không. Một bình luận thật của khách quan tâm đáng giá hơn cả nghìn like ảo.
Nên đăng mấy bài một ngày để tương tác tốt?
Chất hơn lượng. Một bài đúng giờ, chạm được người ta, có câu hỏi mời trả lời, tốt hơn ba bài đăng cho có. Tôi thà đăng một bài tử tế mỗi ngày rồi ngồi trả lời hết bình luận, còn hơn rải nhiều bài rồi bỏ mặc phần bình luận.
Về tác giả
Đỗ Ngọc Diệp — CEO thương hiệu yến sào Natunest. Tôi xây hệ thống 500 người bán hàng độc lập, doanh thu 3 tỷ đồng mỗi tháng, đi lên từ con số 0 trong đại dịch; song song điều hành một công ty nhân sự 30 người. Trước Natunest, tôi có 5 năm ở Viettel — từ giao dịch viên lên cửa hàng trưởng — rồi rẽ sang mảng du lịch, khách sạn đóng cửa vì COVID. Chuyên môn của tôi: xây hệ thống kinh doanh, quản lý đội bán hàng, marketing nội dung, xây thương hiệu, và ứng dụng AI vào kinh doanh.