Đỗ Ngọc Diệp — CEO (tổng giám đốc) Natunest, xây hệ thống 500 người bán hàng độc lập, doanh thu 3 tỷ đồng/tháng.
Tối qua, một bạn trong hệ thống bán hàng của tôi nhắn: “Chị ơi, em quay video TikTok cả tháng rồi, view có, mà chẳng biết khách mua ở đâu.”
Tôi hỏi lại đúng một câu: “Em gắn giỏ hàng vào video chưa?”
Bạn ấy im lặng.
Hóa ra bạn làm nội dung rất chăm. Nhưng chưa mở gian hàng. Người xem thích video, muốn mua, mà không có chỗ để bấm.
Đó là lý do tôi ngồi viết bài này. Nếu bạn đang loay hoay không rõ tiktok shop là gì, và làm sao để một người mới bắt đầu bán được hàng, tôi sẽ nói thật gọn — từ đúng những gì đội của tôi đã làm.
TikTok Shop là gì và vì sao ai bán hàng cũng nên biết
Nói cho dễ hiểu: TikTok Shop là gian hàng bán hàng nằm ngay bên trong ứng dụng TikTok.
Khách không phải thoát app. Không phải mở một trang web khác. Không phải đi tìm số điện thoại của bạn.
Họ đang xem video, thấy sản phẩm, bấm vào cái giỏ hàng hiện ngay trên màn hình, rồi đặt mua. Xong.
Gian hàng ấy được gắn thẳng vào hai chỗ: video ngắn và livestream (phát trực tiếp — tức là bạn lên sóng nói chuyện với khách theo thời gian thực). Người ta vừa xem vừa mua. Quãng đường từ lúc “thích” đến lúc “trả tiền” bị rút lại chỉ còn vài giây.
Hãy hình dung thế này. Ngày xưa, bạn thấy một quảng cáo trên tivi, rồi phải nhớ tên sản phẩm, hôm sau ra tiệm hỏi mua. Mười người xem, rơi rụng hết chín. TikTok Shop dẹp luôn quãng đường đó. Cửa hàng nằm ngay trong video. Người bán đứng ngay cạnh màn hình.
Đó chính là thứ khiến một người mới, vốn không rành công nghệ, vẫn có thể bắt đầu.
TikTok Shop khác Shopee ở chỗ nào
Đây là câu hỏi tôi nghe nhiều nhất. Và hiểu được chỗ khác nhau này, bạn sẽ bán khác hẳn.
Shopee (một sàn thương mại điện tử — chợ mua bán trực tuyến) là nơi người ta đến khi đã muốn mua sẵn rồi. Họ gõ “yến sào chưng sẵn”, họ so giá, họ đọc đánh giá, họ chọn shop rẻ nhất. Khách chủ động đi tìm. Việc của bạn là hiện ra đúng lúc và đủ rẻ để được chọn.
TikTok thì ngược lại hoàn toàn.
Không ai mở TikTok để đi mua đồ.
Người ta mở TikTok để giải trí, để xem cho vui, để giết thời gian lúc chờ cơm. Họ chưa hề có ý định mua gì cả. Nhiệm vụ của bạn không phải là “hiện ra đúng lúc”. Nhiệm vụ của bạn là tạo ra ham muốn ngay trong lúc họ đang xem cho vui.
Nói cách khác: Shopee là cái chợ, bạn dựng sạp chờ khách vào. TikTok là cái sân khấu, bạn phải diễn cho người ta dừng lại, rồi mới bán.
Hai cách nghĩ khác nhau. Nên đừng bê nguyên bài đăng Shopee sang TikTok rồi thắc mắc sao không ai mua.
Vì sao tôi coi mỗi nền tảng là một miệng phễu
Tôi xây thương hiệu yến sào Natunest từ con số 0 lên 500 người bán hàng độc lập, doanh thu 3 tỷ đồng mỗi tháng — và làm được điều đó ngay trong đại dịch, khi cả nước đóng cửa. Một trong những thứ giúp tôi giữ được cái đầu tỉnh táo giữa mớ hỗn độn nền tảng là cách nhìn này:
Mỗi nền tảng chỉ là một miệng phễu.
Phễu bán hàng (funnel — hình dung như cái phễu rót nước: miệng rộng ở trên hứng thật nhiều người, cuống hẹp ở dưới là người thật sự mua) không đổi. Cái đổi chỉ là miệng phễu.
Facebook là một miệng. TikTok là một miệng. Zalo là một miệng. Cửa hàng ngoài đời cũng là một miệng.
Người lạ đi vào từ miệng nào cũng được. Nhưng bên trong, họ đi chung một hành trình: biết bạn, tin bạn, mua của bạn, rồi mua lại.
Hiểu điều này, bạn sẽ thôi hoảng loạn mỗi khi có nền tảng mới. TikTok Shop không phải một con quái vật phải chinh phục lại từ đầu. Nó chỉ là thêm một cái miệng để hứng người lạ. Nếu bạn muốn hiểu cả cái phễu vận hành ra sao, tôi có viết riêng một bài về phễu marketing 3 tầng — đọc xong bạn sẽ thấy TikTok nằm ở đâu trong bức tranh lớn.
Cách bắt đầu bán hàng trên TikTok Shop cho người mới
Giờ đến phần thực tế. Một người mới tinh cần làm gì để có gian hàng và bán được đơn đầu tiên?
Tôi gom lại thành bốn việc.
Một, đăng ký gian hàng. Bạn vào phần Seller (người bán) của TikTok Shop, khai thông tin, tải giấy tờ theo yêu cầu — căn cước, và giấy phép kinh doanh nếu có. Đây là bước thủ tục, làm một lần rồi thôi. Đừng để nó cản bạn; ai cũng vượt qua được.
Hai, đưa sản phẩm lên. Chụp ảnh cho sạch sẽ, viết mô tả rõ ràng, để giá đúng, khai phí vận chuyển. Mỗi sản phẩm là một món trên kệ. Kệ gọn thì khách mới yên tâm.
Ba, gắn giỏ hàng vào nội dung. Đây chính là chỗ bạn của tôi bỏ quên. Khi quay video hay lên livestream, bạn phải gắn sản phẩm vào để cái giỏ hàng hiện lên màn hình. Không gắn thì coi như bạn kể chuyện hay xong rồi để khách ra về tay không.
Bốn, làm nội dung để có người xem. Việc này lớn nhất, và tôi để dành nói kỹ ở phần sau.
Bốn bước. Không có bước nào cần bạn giỏi công nghệ. Chỉ cần bạn chịu ngồi xuống làm từng bước một.
Nội dung kéo người xem trước, bán sau
Đây là câu quan trọng nhất trong cả bài, nên tôi tách riêng ra một dòng:
Trên TikTok, nội dung kéo người xem trước. Bán đến sau.
Rất nhiều người mới làm ngược. Video đầu tiên đã “Sản phẩm bên em giá tốt, inbox ngay”. Không ai xem. Vì đơn giản, không ai lên TikTok để nghe bạn chào hàng.
Hãy nghĩ thế này. Trước khi bán được một hũ yến, tôi phải khiến người ta dừng ngón tay lại đã. Muốn họ dừng, video phải cho họ một thứ gì đó: một mẹo hay, một câu chuyện thật, một cảnh khiến họ tò mò, một câu hỏi đúng vào nỗi lo của họ.
Cho trước. Nhận sau. Thứ tự đó không được đảo.
Một công thức đơn giản tôi hay đưa cho đội: ba giây đầu phải có “mồi” (hook — câu hoặc hình ảnh mở đầu đủ mạnh để giữ người xem lại). Giữa video cho một giá trị thật. Cuối video mới nhắc nhẹ tới sản phẩm và cái giỏ hàng.
Người xem đủ nhiều, đơn hàng tự tới. Đó là quy luật, không phải may rủi. Tôi có viết chi tiết hơn về cách bán hàng trên TikTok cho người mới, bạn nào muốn đi sâu vào phần dựng video thì đọc thêm ở đó.
Livestream — nơi chốt đơn nhanh nhất
Nếu video ngắn là để gieo hạt, thì livestream là lúc gặt.
Livestream là bạn lên sóng trực tiếp, nói chuyện với khách đang xem ngay lúc đó. Họ hỏi, bạn trả lời liền. Họ phân vân, bạn gỡ ngay. Cái giỏ hàng nằm sẵn dưới màn hình, khách bấm mua trong lúc bạn vẫn đang nói.
Sức mạnh của livestream nằm ở hai chữ: thời gian thực.
Trên một bài đăng thường, khách thắc mắc thì bỏ đi, mai mốt quên luôn. Trên livestream, khách thắc mắc thì hỏi, và nếu bạn trả lời gọn gàng, đúng nỗi lo của họ, họ chốt ngay. Niềm tin được xây trực tiếp, ngay trước mắt.
Người mới thường sợ live vì ngại nói trước ống kính. Tôi hiểu. Nhưng tôi nói thật: không ai live hay ở buổi đầu. Buổi đầu ai cũng vấp, cũng ngượng, cũng có lúc chẳng ai vào xem. Bạn live buổi thứ mười sẽ khác buổi thứ nhất một trời một vực. Cứ lên sóng đều. Nghề dạy nghề.
Lời khuyên cho người mới bắt đầu
Nếu bạn đọc tới đây và thấy hơi ngợp, tôi gói lại cho bạn dễ nhớ.
Quay lại câu hỏi ở đầu bài — tiktok shop là gì? Nó là gian hàng nằm ngay trong video và livestream. Nó khác Shopee ở chỗ khách chưa muốn mua — bạn phải tạo ra ham muốn đó. Và cách tạo ra là làm nội dung cho tử tế trước, bán sau.
Đừng cố làm tất cả trong một tuần. Người mới hay thua vì ôm đồm, chứ không phải vì thiếu tài. Tuần này chỉ cần mở gian hàng và đưa sản phẩm lên. Tuần sau tập quay ba video, mỗi video cho người xem một điều hữu ích. Tuần sau nữa, thử live một buổi ngắn, dù chỉ vài người xem.
Làm đều tay trong ba tháng, bạn sẽ ở một chỗ hoàn toàn khác so với hôm nay.
Còn nếu bạn muốn nhìn bức tranh lớn hơn — TikTok chỉ là một miệng phễu, và một miệng phễu thì cần cả cái phễu phía sau nó để giữ khách và bán lại — thì đó là câu chuyện đáng để bạn đầu tư học nghiêm túc. Bắt đầu nhỏ. Nhưng nghĩ dài.
Bạn đã có gì để bán chưa? Nếu rồi, hôm nay hãy mở gian hàng. Chỉ một bước đó thôi cũng đã hơn phần lớn những người còn đang đứng ngoài phân vân.
Câu Hỏi Thường Gặp
Bán hàng trên TikTok Shop có mất phí không?
Có. TikTok Shop thu một khoản phí hoa hồng trên mỗi đơn bán được, cộng thêm phí thanh toán. Mức phí thay đổi theo từng thời điểm và ngành hàng, nên trước khi để giá bán, bạn hãy vào phần chính sách phí trong tài khoản người bán để tính đúng, tránh bán xong mới thấy lãi mỏng hơn mình tưởng.
Người mới chưa có nhiều người theo dõi thì bán được không?
Được. Trên TikTok, video của bạn được đẩy đến người lạ dựa vào chất lượng nội dung, không phải dựa vào số người theo dõi. Một tài khoản mới tinh vẫn có thể có video nhiều người xem nếu ba giây đầu đủ mạnh và nội dung cho người ta một giá trị thật. Cứ làm đều, đừng chờ đủ người theo dõi mới bắt đầu.
Nên tập trung video ngắn hay livestream trước?
Người mới nên làm video ngắn trước để có người xem và quen tay, rồi mới bước sang livestream. Video ngắn là để gieo hạt — kéo người lạ biết đến bạn. Livestream là lúc gặt — chốt đơn nhanh nhờ trả lời khách theo thời gian thực. Có sẵn một lượng người xem từ video rồi thì buổi live của bạn mới có người vào.
Bán hàng trên TikTok Shop có cần giấy phép kinh doanh không?
Tùy quy mô và mặt hàng. Khi đăng ký gian hàng, TikTok Shop sẽ yêu cầu giấy tờ tùy loại người bán — cá nhân thì cần căn cước, còn bán theo hộ kinh doanh hoặc công ty thì cần giấy phép kinh doanh. Bạn cứ làm theo đúng hướng dẫn hiện lên trong bước đăng ký; đây là thủ tục làm một lần rồi thôi.
Về tác giả
Đỗ Ngọc Diệp — CEO thương hiệu yến sào Natunest. Tôi xây hệ thống 500 người bán hàng độc lập, doanh thu 3 tỷ đồng mỗi tháng, đi lên từ con số 0 trong đại dịch; song song điều hành một công ty nhân sự 30 người. Trước Natunest, tôi có 5 năm ở Viettel — từ giao dịch viên lên cửa hàng trưởng — rồi rẽ sang mảng du lịch, khách sạn đóng cửa vì COVID. Chuyên môn của tôi: xây hệ thống kinh doanh, quản lý đội bán hàng, marketing nội dung, xây thương hiệu, và ứng dụng AI vào kinh doanh.